Ani Bebek Ölümü Sendromu (Abös – Sids) Nedir?

Beşik ölümü olarak da adlandırılan Ani Bebek Ölümü Sendromu/Abös ( SIDS – Sudden Infant Death Syndrome), literatürde her hangi bir sağlık problemi olmayan, yeni doğan dönemini geçirmiş (0-1 ay / ilk 28 gün *) bebeklerde görülen ve  tüm araştırmalara rağmen nedeni açıklanamayan ani ölümler olarak tanımlanır.

Ani Bebek Ölümleri yapılan araştırmalara göre bebeklerin en çok 2 – 12. ayları arasında görülüyor. Yaşanan ani bebek ölümünden sonra yapılan inceleme ve araştırmalar ve hatta otopsi bile ölüm nedenini açıklamıyor.

Ani olarak kaybedilen bebeğin ölüm nedeninin bulunması için otopsi gerekirken, yapılan otopsi sonucunda bebekte ani bebek ölümü sendromuna bağlı olarak yaşamını yitirdiğinin kesinleşmesi için,

  • Kafa tası ve kafa tası sinirlerinin incelenmesi sonucunda elde edilen veriler bebeğin ani öldüğünü desteklemeli,
  • Bebeğin bir travma ya da ciddi bir hastalık geçirdiğine dair bir bulgu olmamalı,
  • Çekilen iskelet grafisinde travmaya dair bulgular yer almamalı,
  • Doğumda yaşanan ağır anormallikler ve bunlara bağlı bulgular olmamalı,
  • Alkol ve sigaraya maruz kalmamış olmalı ki bebeğin ölümü ani bebek ölümü sendromu olarak tanımlanabilsin.

Ülkemizde Abös’e bağlı olarak yaşamını yitiren bebeklerin istatistik bilgilerini bulamadım. Ancak CDC ‘de yer alan bilgilere göre Amerika’da her yıl yaklaşık 1.500 tane 1 yaş altı bebek aniden ve nedeni olmadan ölüyor.

Beşik ölümü olarak da bilinen Abös, beşik haricinde de görülebileceği gibi genellikle gece saat 22.00 ile gündüz 10.00 arasında yaşanıyor.

Ani Bebek Ölümü Sendromunun Nedenleri Nelerdir?

Yaptığım araştırmalara göre aslında bunun 2+2=4 gibi kesin bir cevabı yok. Ancak pek çok uzman bunun nedeninin uyku sırasında bebek için yeterli önlemin alınmaması ve özellikle prematüre doğan bebeklerin kalp ve dolaşım sisteminin tam gelişmemesi ve nefes alıp verme problemlerinden kaynaklandığı kanaatinde.

bebeklerin yüzüstü uyutulması çok tehlikelidir.

Bebeklerin yüzüstü uyutulması çok tehlikelidir.

Ayrıca 2010 yılının Şubat ayında Amerikan Tıp Derneği Dergisi (Journal of the American Medical Association)’ nde yayınlanan bir habere göre de bebeklerde uyku esnasında meydana gelebilecek ölümün nedeni, beyin sapındaki serotonin miktarının normalden daha az olması. Zira serotonin uyku esnasında kan basıncını, kalp ritmini ve nefes alıp vermeyi düzenleyen bir hormon.

Kaynaklara göre ani bebek ölümü sendromu hakkında araştırmalar devam ediyor…

Hangi Bebekler Ani Bebek Ölümü Sendromu Riski Altında?

  1. Prematüre ve/veya düşük tartılı bebekler
  2. 20 yaşından genç olan annelerin bebekleri
  3. Kalabalık ailelerde yaşları birbirine yakın olan bebekler
  4. Doğuştan gelen sağlık problemleri olan bebekler
  5. Eğitim ve gelir seviyesi düşük ailelerde doğan bebekler
  6. Erkek bebekler

Ani Bebek Ölümü Sendromu Riskini Azaltmak İçin Neler Yapılmalıdır?

  1. Bebeğin kesinlikle sırt üstü yatırılması gerekir : Ani bebek ölümü sendromuna sebep olduğu düşünülen nedenlerin başında bebeğin yatış pozisyonu geliyor. Bir yaşını aşmamış bebeklerin her zaman sırt üstü yatırılması gerekir. Bebek sırt üstü yatırılınca da kusma ihtimali var ama bunun içinde yan yatış yastıkları üretmişler. Eğer bebeğiniz çok sık kusuyorsa belli bir aya kadar yan yatış yastığı kullanabilirsiniz. Aksi halde kesinlikle bebeğinizi yüz üstü yatırmayın!
    yan yatış yastığı

    Bence kullanışsız. Biz aldık ama bebeğimiz içinde bir ya da iki kez uyudu en fazla 🙂

    yan yatış yastığı

    Birde böyleleri varmış, bilseydik böylesini alırdık. Hiç değilse şimdi oyuncak niyetine kullanırdık 🙂

     

  2. Yatağının yumuşak ve içe göçecek şekilde olmamasına dikkat edin: Yumuşak yataklarda yatan bebeklerin Abös’ e maruz kalma ihtimalleri daha yüksektir.
  3. Bebeğinizin yatağında fazladan bir şey bulundurmayın: Özellikle bir yaşına kadar uyku sırasında onun boğulmasına neden olabilecek yüz örtüsü, yastık, battaniye gibi şeyleri kesinlikle bulundurmayın.
  4. Bebeğinizin yatak çarşafını gergin tutun: Bebeğin hareketleri ile bozulan çarşafı onun yüzünü ve solunum yollarını kapatabilir. Bunun için çarşafı yatağın kenarlarına iyice sıkıştırmanız da fayda vardır. Lastikli çarşaflarda güzel bir alternatif olabilir.

    Bebeğin beşiğindeki örtü ve çarşaf gergin olmalıdır.

    Bebeğin beşiğindeki örtü ve çarşaf gergin olmalıdır.

  5. Bebeğinizle aynı odada uyuyun: Bebeğiniz ile yataklar ayrı olarak belli bir zamana kadar aynı odada uyumanız ona hem güven verir hemde olası bir tehlike anında müdahelenizi kolaylaştırır. Ancak uzmanlar özellikle alkol ve sigara kullanan anneler ile bebeklerinin aynı yatakta yatmasının çok riskli olduğunu belirtiyor.
    Onunla uyumak çok güzel bir duygu ama 6. aydan sonra :)

    Onunla uyumak çok güzel bir duygu ama 6. aydan sonra 🙂

    Bence sağlıklı annenin de belli bir döneme kadar bebeğiyle birlikte uyuması doğru değil. Çünkü gündüz fazlasıyla yorulan anne gece derin uykuya daldığında uyanan bebeğini emzirirken tekrar uykuya dalabilir ve gevşeyen vücudu ile öne doğru eğilebilir. Bu da emme pozisyonunda olan bebeğin ağzı memede iken anne tarafından burnu da tıkanırsa bebeğin nefessiz kalarak ölmesine neden olabilir. Bazı uzmanlar alkol ve uyuşturucu ile antidepresan ilaçlar almayan annelerin böyle bir durumla karşılaşma ihtimalinin olmadığını söylese de ben buna katılmıyorum. Herkesin uykusu değişik. Kimi çok derin uyur, kimi hafif…

  6. Bebeğinizi uyuttuğunuz odada kimsenin sigara içmesine müsaade etmeyin: Bebekler sigara dumanından çok etkilenirler. Yapılan araştırmalarda sigara içilen ortamda bulunan ya da dumana maruz kalmış bebeklerde Abös görülmüştür.
  7. Bebeğinizin uyuduğu odanın sıcaklığını ayarlayın: Bebeğinizi çok sıcak ortamlarda uyutmanız onun ölüm riskini arttırır. Dolayısıyla bebeğinizin kıyafetlerini de ortama uygun giydirdikten sonra odanın aşırı sıcak olmamasını sağlayın.
  8. Hamileliğiniz esnasında kesinlikle sigara, alkol ve uyuşturucu kullanmayın: Herhangi bir zararlı maddeye bağımlısı olan annelerin bebeklerinde Abös riskinin daha fazla olduğunu ifade ediyor kaynaklar.
  9. Bebeğinizin üzerini hava almayan kalın örtülerle örtmekten kaçının: Bunun nedeni de bebek örtüyü uyku esnasında yüzüne çeker ve solunum yollarını tıkarsa nefes alamayacağından dolayı hayatını kaybetme ihtimali. Bu durumla karşı karşıya gelememek için bebeğinizin battaniyesinin pamuklu ve gözenekli olmasına özen gösterin. Ayrıca gece bebeğinizin yüzünü örtmeyin!
  10. Bebeğinizi anne sütü ile besleyin: Eğer emzirebiliyorsanız bebeğinizi mutlaka emzirin. Bazı bebekler ilk aylarında emmek istemeyebilir ancak anne biraz mücadele ederse yüksek ihtimalle bebeği emmek isteyecektir. Yapılan araştırmalar anne sütü alan bebeklerde  Abös’ün görülme olasılığı daha az.
  11. Bebeğinizin beşiğinin kenarlarına eşyalar asmayın ve bebeğinizi beşiğin ortasına yatırın: Bebek biraz büyüyüp 7-8 aylık olduğunda nesneleri kendine doğru çekebilir. Beşiğin kenarına astığınız bir kıyafeti çeker ve yüzünü kapatırsa açamaz ve boğulması söz konusu olabilir.
  12. Bebeğinizin tüm aşılarını zamanında yaptırın: Yine yapılan araştırmalar aşılarını tam ve zamanında olan bir bebeğin Abös’e maruz kalma ihtimalinin %50 düştüğünü gösteriyor.

Ani bebek ölümü sendromu ile bir bebeğin hayatını kaybetmesi ailesi için çok yıkıcı bir durum olsa gerek. Allah kimseye yaşatmasın.

Makaleyi okuyanlar arasında bu acıyı yaşamış olan okuyucularım olursa onlara da bol bol sabırlar diliyorum.

Tüm bebekler her gece, güzel bir güne uyanmak için uyusunlar mışıl mışıl…

Kaynakça:

http://www.babycenter.com/0_sids-keeping-your-baby-safe-during-sleep_419.bc?page=1

http://eskidergi.cumhuriyet.edu.tr/makale/1609.pdf

https://www.cdc.gov/sids/aboutsuidandsids.htm

https://en.wikipedia.org/wiki/Infant

Abone Olun

Makalelerimizi beğendiniz mi? Yeni makalelerimiz posta kutunuza gelsin. İlk siz haberdar olun.

Bir Cevap Yazın

Yenianneyim'e Ücretsiz
Abone Olun

Makalemizi beğendiniz mi? Yeni yayınlanan makalelerimiz posta kutunuza gelsin. İlk siz haberdar olun.