beybigo

Doğum Kontrol Yöntemleri Nelerdir?

Nice filozoflar, alimler, şairler ömürlerini insanı tanımaya, tanımlamaya adamış, bu yolda sayfalarca kitaplar, satırlarca şiirler yazmış. İnsan ve insanlık adına yazılmış tüm eserler tek tek okunsa, her biri için: “İşte tam olarak budur, insanın tanımı” denebilir büyük ihtimalle, ancak asırlarda geçse, kütüphaneler dolusu eserle de yazılsa tek bir cümle ile anlatılamaz “İnsan”. Çünkü, bedeniyle ve ruhuyla yer yüzündeki gelmiş geçmiş ve hali hazırda yaşayan her insan tektir, biriciktir.

Özellikle gebelik ve bebek konuları hakkında araştırmalar yapmaya başladığım zamanlardan bu yana, bir insanın ne kadar değerli bir varlık olduğuna ta yürekten inanıyorum. Öyle inanıyorum ki buna, belki “değerli” kelimesi bile yetersiz kalır, inandığımı ifade etmemde. Çünkü, biri kadın, diğeri erkek iki insanın bir araya gelmesiyle başlayan akıl almaz mucizeler zinciri sonunda yine bir insan geliyor dünyaya. Onun gelmesi esnasında annenin içinde yaşanan olayları gözümüzle görebilseydik,  belki midemiz kaldırmaz belki de daha da çok değer verirdik yavrularımıza…

Dünya ve orada başına gelecekler yazılmışsa bir insanın başına, ne yaparsanız yapın nafile, onun gelişine engel olamazsınız, ancak kendinizi anne baba olmaya hazır hissetmiyor, bir insanın sorumluğunun omuzlarınıza yüklenmesinden korkuyor, geçim derdi ile bakamayacağınızı düşünüyor, toplum ve kültür baskılarına rağmen kendi kararlarınızı hayata geçirebiliyorsanız, aile planlaması yapın!

Şaka yollu da olsa hangi çocuk hak eder:” Biz seni istemiyorduk, kazayla oldun!” ve benzeri cümleleri. Masum bir yürekte kalıcı derin, yaralar açmadan önce gelin doğum kontrol yöntemleri hakkında bilgilenelim!

Doğum Kontrolü Nedir?

Çiftlerin, planlanmamış bir şekilde meydana gelebilecek hamileliklerden korunarak, özel hayatlarını yaşaması anlamına gelir. Doğum kontrolündeki asıl amaç; bir yumurtanın sperm tarafından döllenmesini önlemek ya da döllenen bir yumurtanın rahme yerleşmesini engellemektir. Doğum kontrolü, doğal ve modern olarak isimlendirilen iki yöntemle sağlanır. Modern yöntemler 1960 yılı ve sonrasında geniş anlamda yaygınlaşmaya başlamıştır.

Doğum Kontrol Yöntemleri

Geri Çekme

Doğal bir yöntem olup, eski çağlardan beri toplumların ciddi bir kesiminin tercihidir. Türkiye’de de aile planlamasında en çok tercih edilen doğum kontrol yöntemidir. Ancak koruma oranı düşüktür.

Doğum Kontrol Hapı

doğum kontrol

Doğum kontrol hapı olarak Yazz 24+4’ü tavsiye ederim.

Her gün düzenli bir şekilde alındığı taktirde, içindeki yüksek miktarda östrojen ve progesteron hormonları sayesinde hamileliği yaklaşık %91-%99 oranında engelleyen haplardır. Bu yöntem tercih edildiğinde, hapı her gün almak önemlidir. Doğum kontrol haplarının, gebeliği önlemenin yanı sıra vücutta daha farklı etkileri de vardır. Örneğin, kansızlığı azaltır. Adet ağrılarını hafifletir ve düzene sokar. Rahim ve yumurtalık kanserine karşı etkilidir. Pek çok kadının kafasını kurcalayan: “Doğum kontrol hapı kullanırsam, bir daha hiç hamile kalamam mı?”şeklindeki sorulara verilecek cevap “hayır”dır. Hap kullanımını bıraktığınız zaman hamile kalabilirsiniz.
Kullanmasında sakınca olanlar:

  • Şeker, tansiyon ve benzeri kronik hastalığı olan kadınlar,
  • 35 yaş üstü kadınlar,
  • Sigara içen kadınlar,
  • Emziren kadınlar,
  • Ameliyata hazırlanan ya da yeni ameliyat geçirmiş olan kadınların kullanmadan önce hekime danışması gerekir.

Doğum Kontrol İmplantı

 

doğum kontrol

Doğum kontrol yöntemlerinden biri olan implant cesaret işi bence:)

Bu yöntem, sadece progesteron hormonu içeren ince, küçük bir kapsülün deri altına bir hekim ya da hemşire tarafından yerleştirilmesiyle uygulanır. Doğru uygulandığında %99’a varan koruma sağlar. Uygulamadan sonraki 24 saat içinde etkisini gösterir, anne sütünü etkilemez. Bu yöntemin asıl amacı, spermin fallop tüplerine erişimini engellemek ve kadının yumurta salınımını durdurmaktır.

Doğum Kontrol Bantları

doğum kontrol
2002 yılından itibaren kullanılmaya başlayan doğum kontrol bantları, gebeliği önlemede yaklaşık %91 etkilidir. İçerik olarak doğum kontrol hapları gibi östrojen ve progesteron hormonlarını ihtiva eder. Spermlerin yumurtaya ulaşmasını engelleyerek koruma sağlar. Karın, kolun üst kısmı, popo ve sırt uygulanabileceği yerler olup, basit ve etkili bir doğum kontrol yöntemidir. Göğüs bölgesinden uzak şekilde uygulamak gerekirken, 90 kilo üzeri kadınların bu yöntemi tek başına kullanmaları önerilmez. Hafta da bir yenisi ile değiştirmek gerekir.

Üç Aylık Koruyucu Doğum Kontrol İğnesi

Her üç ayda bir doktor ya da hemşire tarafından enjekte edilen, içinde yumurtlamayı engelleyici olarak sadece progesteron hormonu bulunan ve koruma oranı %94 olan etkili bir doğum kontrol yöntemidir. Aynı zamanda rahim ağzındaki salgıyı kalınlaştırarak erkek spermlerinin rahmin içine geçmesini engeller. Ancak günümüzde hala üç aylık doğum kontrol iğnesini düzenli yaptırdığı halde hamile kalan kadınlar vardır, bunun için kondomla birlikte kullanımı %100’e yakın koruma sağlar.Ancak gebelik istendiğinde hemen bırakılamayacağı gibi, doğurganlığı da erteleyebilir.

Bir Aylık Koruyucu Doğum Kontrol İğnesi

Kadının yumurtlamasını engelleyen bu iğneler hem östrojen hemde progesteron hormonu içerir. Düzenli kullanıldığında %99’a kadar etkilidir. Emziren annelerin sütüne geçebilme ihtimali olduğundan tavsiye edilmez. Baş dönmesi, baş ağrısı ve göğüslerde hassasiyet gibi şikayetlere neden olabilir.

Doğum Kontrol Süngeri

 

doğum kontrol

Görsel alıntıdır.

Yuvarlak, yumuşak ve üzerinde çıkarılmasını kolaylaştıran bir ip bulunduran bu süngerler, ilişki öncesinde vajina girişine konularak, rahim ağzını kapatır. Korumada %76 ile %88  oranında etkilidir. Bu oranlardan dolayı tek başına kullanılması tam koruma sağlamayabilir. Kondom ile birlikte kullanılması önerilir. Doğum kontrol süngerlerinin ayrıca sperm öldürücü özellikleri de mevcuttur.

Doğum Kontrol Halkası

doğum kontrol
Küçük, esnek ve hormon içeren (östrojen ve progesteron) bir halkanın, vajina içine yerleştirilmesi ile gebeliği önleyen doğum kontrol yöntemidir. Yumurtlamayı durdurur. Doğum kontrol halkası ile korunmak doğurganlığı yaklaşık %91 oranında engeller. Doğru kullanıldığında güvenli, ekonomik ve basit bir yöntemdir. Ayda bir yenisi ile değiştirmek gerekir.

Emzirmek

Toplumumuzda emziren annelerin doğum kontrolünde tercih ettiği bir yöntemdir ancak doğumdan sonraki ilk 6 ay için geçerlidir bu yöntem. Emziriyorum, süt korur mantığı ile yaklaşıp ekstra bir korunma yöntemi kullanılmadığında beklenmedik gebeliklerin yaşandığı oldukça sık görülür. Gündüz 4 saatte bir, gecede 6 saatte bir emziren anneler doğal olarak yumurta üretemez bu da gebeliği engeller. Ancak özellikle doğumdan sonraki 6. aydan sonra tavsiye edilmez.

Servikal Kapak

 

doğum kontol
Rahim boynu olarak bilinen servikse takılarak kullanılan, yumuşak silikondan imal edilmiş denizci şapkasını andıran doğum kontrol aracıdır. Doğum kontrolünde %71-%86 oranında etkilidir. Birliktelik öncesi vajinanın derinlerine takılarak kullanılır. Spermlerin vajinaya ulaşmasını engelleyerek koruma sağlar.

Rahim İçi Araç (RİA)/Spiral

 

doğum kontrol
Kadın rahminin içine yerleştirilen küçük, plastik araçlardır. Bakır ve hormon (progesteron) içeren türleri mevcuttur. Ria yani spiral bir doktor ya da hemşire tarafından, uygulama öncesinde rahim boynu ölçülerek takılır. Her iki tür spiral de, rahmi uyararak, bu bölgeyi sperm ve yumurta için yaşanmaz hale getirecek bir salgı salgılanmasını sağlar. Ayrıca, progesteron salgılayan türdeki rahim içi araçlar rahim iç yüzeyini incelir, servikal mukusu artırır ve yumurta salınımını engelleyerek koruma sağlar. Adetin ilk 12 günü içinde uygulanır. Ek yöntem gerektirmeden %98 oranında gebelikten korunma sağlar. Uzun süre etkilidir. Çıkarıldığında hemen hamile kalınabilir. Hiç bir ilaçla etkileşime girmez.

Doğum Kontrol Diyaframı

Servikal kapağa benzer bir korunma aracıdır. Aynı şekilde vajinanın içine yerleştirilerek kullanılır. Bükülebilir bir yapıda olup %88 oranında koruma sağlar. Her birliktelik öncesi takılması gerekir.

Kadın Prezervatifi/ Kadın Kondomu

Vajina içine yerleştirilen, doğru kullanımda yaklaşık %79 oranında koruma sağlayan bir araçtır. Gebeliğin yanı sıra cinsel yolla bulaşan hastalıklara karşı da etkilidir. Birliktelik öncesinde uygulanır.

Spermisit

Spermlerin yumurtaya ulaşmasını engelleyici kimyasallar içeren bir doğum kontrol yöntemidir. Birliktelik öncesi vajinaya konarak uygulanır. Yaklaşık %71 oranında koruma sağlar. Tek başına kullanılması önerilmez.

Kadında Tüplerin Bağlanması

Kadında yumurtaların rahme doğru ilerlediği tüplerin (fallop tüpleri) ameliyatla bağlanması işlemidir. Bu uygulama sonrasında yaklaşık %100 olarak gebelik önlenebilir ancak gebe kalınmak istendiğinde geri dönüşü çok zordur. Bu işlem sonrası kadında herhangi bir isteksizlik, adet kanamalarında değişiklik görülmez.

Kondom (Prezervatif)

 

doğum kontrol

Doğum kontrol yöntemlerinden en çok kullanılanlarından biri; prezervatif ya da kondom

Erkek üreme organına uygun olarak tasarlanmış, bir çeşit kauçuktan yapılmış, çok ince ve esnek yapıda olan korunma yöntemidir. Erkekten gelen spermlerin kadına ulaşmasını engelleyerek koruma sağlar. Doğru kullanıldığında %82-%97 oranında etkilidir. Gebeliğin yanında, cinsel yolla bulaşabilecek hastalıklara karşıda kullanılabilir. Sağlığa hiç bir zararı yoktur. Her birliktelikte yeni bir prezervatif kullanılmalı ve paket gerektiği zaman açılmalıdır. Son kullanma tarihi geçmiş ürünlerin koruma oranı düşük olabilir.

Erkekte Sperm Kanallarının Bağlanması

Erkekteki sperm kanallarının ameliyatla kapatılması işlemidir. Bu işlem kalıcı bir doğum kontrol yöntemi olup, bir daha gebeliğe neden olunamayacak şekilde geri dönüşsüzdür. Spermler meniye aktarılamadığı için vücutta emilir ve bu durum erkekte herhangi bir sağlık sorununa neden olmaz.

 

Yararlandığım Kaynaklar:

https://www.plannedparenthood.org/learn/birth-control
http://www.aybalaakil.com/wp-content/uploads/2013/02/aile_planlamasi.pdf
Boyut Yayınlarından çıkan Hamileyim Kitabı

Kimler Neler Demiş?

İlk Yorum Hakkı Senin!

Bildir
avatar
wpDiscuz