Hamilelik ve Toksoplazma

İtiraf etmek gerekirse gebeliğim esnasında toksoplazma kelimesini duyduğumu hiç hatırlamıyorum. Sadece okuduğum bir makalede “gebenin az yıkanmış yahut yıkanmamış meyve sebze yemesi sonucunda bebeğin gözlerinin kör olabileceği” şeklinde geçen cümlenin devamında tek hücreli bir parazitten bahsediyordu.

Toksoplazma körlükten tutun da bebek ölümlerine kadar çok ciddi durumlara neden olabiliyormuş meğer…

Toksoplazma Nedir?

Toksoplazma gondii adında tek hücreli bir parazitin neden olduğu hastalık olarak geçiyor literatürde. İlk olarak 1900’lü yılların başlarında Kuzey Afrika’da bir kemirgende aynı dönemlerde yine insanda da fark edilen bu parazit, günümüz insanını da etkisi altında tutmaya devam ediyor.

Toksoplazma, bağışıklık sistemi güçlü kişilerde soğuk algınlığına benzer belirtiler verip kısa sürede geçerken, hamileler ve bağışıklık sistemi zayıf olan kişilerde çok daha ağır sonuçlara neden olabiliyor. Toksoplazma denilince bu hastalığı bulaştıran canlı türü olarak kediler geliyor akla. Bunun nedeni bu parazitin dişi ve erkeğinin sadece kedilerin bağırsağında üreyebilmeleridir. Ancak hastalıklı kedi dışkısının temas ettiği pek çok şey hastalığın bulaşmasına neden olabiliyor.

toksoplazma-evreleri

Toksoplazma Evreleri

Kedilerde de bu parazitin üreyebilmesi için, hastalıklı bir hayvanı yemiş olmaları gerekir. Bu nedenle evcil kedilerde bu hastalık pek görülmez, sokak kedilerinin pek çoğuda yaşamlarının erken dönemlerinde bu hastalığı geçirip, bağışıklık kazanırlar.

Toksoplazma Nasıl Bulaşır?

Bu hastalık insana;

  • Direkt kedi dışkısına temas eden ellerin ağıza götürülmesi ile bulaşabilir.
  • Kedi dışkısının bırakıldığı bir toprağa temas ya da orada yetişen sebze meyve tüketimi ile bulaşabilir.
  • Pişmemiş ya da az pişmiş etten, sütten bulaşabilir.
  • Ayrıca hastalık bulaşmış bir anneden plasenta aracılığıyla bebeğe geçebilir.

Hastalıktan Korunmak İçin Neler Yapılmalı?

  • Pişmemiş ya da az pişmiş et (salam, sosis vb.) ve pastörize edilmemiş (çiğ) süt tüketilmemeli,
  • Etli çiğ köfte gibi hazır gıdalar tüketilmemeli,
  • Mümkün olduğunca hazır salata tüketilmemeli.
  • Pişmemiş etin doğrandığı bıçak ve tahta çok iyi temizlenmeli,
  • Ete el ile temastan kaçınılmalı, eldiven takılmalı,
  • Kedi, köpek gibi hayvanların dışkıları temizlenirken kesinlikle eldiven kullanılmalı,
  • Sebze meyve bol ve temiz su ile yıkandıktan sonra yenmeli.
  • Evde kedi besleniyorsa özellikli gebelik esnasında kesinlikle sokağa bırakılmamalı,
  • Kedinin maması kesinlikle pişmemiş et olmamalı,
  • Bahçe işleri ile ilgilenen kişi özellikle hamileyse kesinlikle eldiven ile çalışmalı.
  • Kedinin mama kutusu her gün olacak şekilde eldiven ile temizlenmeli.

 

Hastalığın Belirtileri Nelerdir?

Toksoplazma, bulaştığı pek çok insanda hiç belirti vermeden atlatılır. Ancak grip, soğuk algınlığı belirtileri gösterebilir. Ateş, lenf bezlerinde şişme, kas ağrıları ve yorgunluk bağışıklık sistemi güçlü olan bir insanda görülebilecek belirtilerdendir. Bu hastalığı geçirmiş bir insan bağışıklık kazanır ve bir daha geçirmez. 

Gebelikte Toksoplazma

toksoplazma

Gebelikte bu enfeksiyon bebekte ciddi sağlık problemlerine neden olabilir.

Anne adayına bulaşmış bu enfeksiyon, plasenta yoluyla doğmamış bebeğe bulaşabilir. Hamileliğin ilk dönemlerinde anne adayı bu enfeksiyonu alırsa bebeğe geçer ve kalıcı hasarlara neden olur. Hamileliğin son dönemlerinde hastalığın bebeğe bulaşması daha kolaydır ancak vereceği zarar daha hafif olabilir.

Gebeliğin ilk dönemlerinde hastalık nedeniyle düşük veya ölü doğumlar meydana gelebilirken, ilerleyen dönemlerde geçirilen hastalık bebekte zihinsel problemlere, beyinde hasar meydana gelmesine, beynin su toplamasına (hidrosefali), işitme ve görme sorunlarına neden olabilir.  Toksoplazmanın gebelik esnasında bebeğe bulaşıp bulaşmadığı kan testi ile öğrenilebilir ancak gebeliğin son dönemlerinde toksoplazma kaynaklı hastalıklar ultrason görüntüleriyle de görülebilir.

Tedavisi Var Mıdır?

Evet, hamile olmayan kişilerde tedavi için antibiyotikler kullanılır. Ancak gebelikte antibiyotik kullanmak sakıncalı olduğu için tedavi edilemeyebilir. İlaçların kullanımı, hastalığın etkilerini azaltabileceği gibi bebeğe farklı şekilde zarar verebilir.

 

Kedilerin günah keçisi olduğu bu hastalık özellikle hamilelikte hafife alınacak gibi değil. Evde kediniz varsa hamileliğinizin sonuna kadar evhamlarla yaşamak yerine geçici olarak birilerine emanet etmek belki de en doğru olanıdır.

 

Kaynakça:

http://www.cdc.gov/parasites/toxoplasmosis/gen_info/faqs.html

http://www.webmd.com/baby/toxoplasmosis#2

Hamilelik ve toksoplazma

Gebelik ve Kedi Besleme – Kedilerde Toksoplazma ( Toxoplasma )

 

Abone Olun

Makalelerimizi beğendiniz mi? Yeni makalelerimiz posta kutunuza gelsin. İlk siz haberdar olun.

Bir Cevap Yazın

Yenianneyim'e Ücretsiz
Abone Olun

Makalemizi beğendiniz mi? Yeni yayınlanan makalelerimiz posta kutunuza gelsin. İlk siz haberdar olun.