beybigo

Hangi Durumlarda Sezaryen Doğum Yapılır?

Nurgül’ün Hikayesi… “Bütün hamileliği boyunca ufak tefek şikayetleri dışında herhangi bir sorunu olmadığı halde, mecburi sezaryen ile doğum yapan var mı aranızda?

Evet, bende aranıza yeni katıldım. Normal doğum belirtilerinin neredeyse hepsini yaşayarak gittiğim hastanede bebeğimi sezaryen ile kucağıma aldım. Çünkü bebeğim, doğduktan sonra, 24 saat içinde yapması gereken ilk kakası olan mekonyumu henüz annesinin içindeyken yapmıştı. Özellikle kendimi çok ciddi bir şekilde: “normal doğum yapacağım” şeklinde hazırladığım için, doktorun:”Karar sizin, ama normal doğum bebek için ciddi riskler taşıyor.” cümlesinden sonra vermek zorunda kaldığımız karar neticesinde büyük bir hayal kırıklığı yaşadığımı, günlerce ağlayıp, üzüldüğümü itiraf etmeliyim.

Doğumdan sonra çok araştırdım;”Acaba normal doğabilir miydi bebeğim?” diye, ama bu konuda çok farklı görüşler var. En son uzmanlığına güvendiğim bir doktor şöyle dedi ve bende rahatladım: “Bebek, anne karnında sıkıntıya girmiş olmalı. Bebeğin, anne karnında kakasını yapması gerçekten riskli bir durum. Sezaryen olması iyi olmuş.”

Rahatladım rahatlamasına, ama toplumumuzdaki normal doğum ile doğurmuş olmanın verdiği öz güven patlaması ile başı ve burnu hafif yukarıda olan anne tayfasının kurduğu cümlelerin bazıları hala hatırımda. Mesela daha bir haftalık lohusayım, kucağımda bebeğim hastaneye gitmişiz. Yanıma usulca sokulan teyzenin “hayırlı olsun” bile demeden: “Normal mi, sezaryen mi?” sorusu üzerine, aldığı “sezaryen” cevabına karşılık olarak, gururla: “Ben 4 tanesini de normal doğurdum.” demesini.

Sonra bir kaç kişinin: “Sen kesin gününü karıştırdın, normal doğururdun aslında sen!”, “Yazık, sezaryen mi oldu?” gibi cümleleri mıhlandı, kaldı zihnimde.

Yahu, olmayınca olmuyor işte arkadaşlar. “Allah’tan tıp ilerliyor da, alternatif yöntemler çoğalıyor”, demek lazım artık. Hem bildiğiniz gibi değil, bu sezaryen çoğu zaman anne ve bebeğin hayatı tehlikeye girmesin diye yapılıyor. Çok fazla bir şey istemiyorum, sadece sezaryen olmuş yakınlarınızın halini anlamaya çalışın lütfen…

Son olarak gebelik ve doğum süreçlerinde doktorunuza güvenmeniz de son derece önemli, bunu da hatırınızdan çıkarmayın!”

 

Ne Zaman Sezaryen Yapılır?

Sezaryen doğuma neden olabilecek pek çok neden vardır. Bu, bazen annenin sağlığının elvermemesi, bazen de bebeğin durumundan kaynaklanır. Bu nedenleri biraz daha açacak olursak;

  • Doğum süreci normal bir şekilde ilerlemiyorsa: Normalde rahim ağzında belli açıklığı olan, sancıları ve suyu gelen bir anne adayının doğum süreci başlamış demektir. Ancak bazen bu süreç ya çok yavaş ilerler ya da tamamen durma noktasına gelir. Böyle durumlarda bebeğin ve annenin sağlığı göz önüne alınarak sezaryen doğum yaptırılabilir.
  • Bebeğin kalp atışları normal değilse: Anne karnındaki bebeğin doğum sürecinin başladığı zamanlardaki kalp atış ritmi aşağı yukarı bebeğin sağlık durumu hakkında bilgi verir. Doktorların alışık olmadığı bir kalp atış ritmi söz konusu ise, bebek yeterli oksijen alamıyor olabilir, plasentası ideal bir şekilde işlevlerini yerine getirmiyor olabilir yahut bebeğin göbek kordonu sıkışmış olabilir. Bazende tüm bu nedenlerden bağımsız olarak kalp ritminde bozulmalar söz konusu olabilir. Doktorların da karar vermesini zorlaştıran böyle anlar,  normal doğum psikolojisi içinde olan anneyi de olumsuz etkileyebilir.
    Böyle durumlarda doktorlar bebeğin başına masaj yapmak gibi bir takım işlemler yaparak kalp ritminin normale dönmesini beklerler. Eğer olmuyorsa sezaryen ile doğum gerçekleştirilir.
  • Bebeğin Pozisyonunun Ters Olması: Bazı bebeklerin ayakları ve kalçaları başlarından önce doğum kanalına girer. Bebeklerin bu pozisyonuna ters pozisyon ya da makat geliş adı verilir. Doğum pozisyonu olan baş aşağı pozisyona göre, normal doğum şansını düşüren bu duruş şekli doğumun sezaryen ile gerçekleşmesine neden olur. Çünkü bu pozisyon normal doğum esnasında bir takım komplikasyonların meydana gelmesine neden olur. Bazı bebeklerde anne rahminde yatay olarak konumlanırlar. Buna da transvers pozisyon adı verilir. Böyle durumlarda da normal doğum önerilmez.
sezaryen

Transvers ve makat pozisyon sezaryen gerektirebilir.

  • Bebeğin Başı Doğum İçin Uygun Pozisyonda Değilse: Baş aşağı şekilde doğum kanalına giren bir bebeğin sorunsuz bir şekilde normal doğum ile doğması için en ideal duruş şekli çenesinin göğsüne değecek şekilde olmasıdır. Eğer bebek bu şekilde durmazsa başı daha fazla yer kaplayacağı için doğum anında çıkışı zor olabilir.
    Böyle bir durumda bazen doktorlar sezaryen ile doğum yaptırdığı gibi, bazen de bebeğin dönmesine yardımcı olacak vajinal muayene ya da forseps adı verilen yardımcı bir alet ile normal doğum yaptırabilirler.
  • Birden fazla bebek varsa: Ülkemizde ikiz ya da çoklu gebelik geçiren kadınların büyük bir çoğunluğu bebeklerini sezaryen ile dünyaya getirmektedirler. Çoklu gebeliklerde bebekler normal de doğabilir, ancak bu bebeklerin kilolarına, duruş pozisyonlarına ve anne karnındaki geçirdikleri süre ile alakalıdır.
  • Bebeğin eşi yani plasenta da bir sorun varsa: Plasentanın yırtılması ve önden gelen plasenta (plasenta previa) sezaryen ile doğumu zorunlu kılar. Plasenta, bebeğin besin ve oksijen kaynağı olduğu için, onunla ilgili her türlü problem, hem annenin hem de bebeğin hayatı açısından oldukça önemlidir. Riske edilemez.
  • Anne Adayının Ciddi Sağlık Sorunları Varsa: Annede görülen kronik şeker hastalığı, yüksek tansiyon ve kalp rahatsızlığı gibi hastalıklar nedeniyle bebeğin doğumu sezaryen ile gerçekleştirilebilir. Aynı zamanda annede genital herpes (genital uçuk) enfeksiyonu varsa, bebeği bu hastalıktan korumak içinde normal doğum önerilmez.
  • Eğer Bebek İriyse: Bazı bebekler normal doğum ile doğamayacak kadar iri olabilir. Doğum kanalından çıkması çok zor olan iri bebeklerin  annelerinin de leğen kemikleri (çatısı) dar ise sezaryen kaçınılmaz olabilir.
  • Anne Karnındaki Bebeğin Sağlık Sorunları Varsa: Eğer bebekte spina bifida yani tamamlanmamış omurga (bel açıklığı) gibi ultrason muayenesinde gözlemlenebilen hastalıklar söz konusu ise doktor sezaryen ile doğum yaptırabilir.
  • Göbek Kordonu İle İlgili Bir Problem Saptanmışsa: Anne adayının bebeğini içinde taşıdığı su kesesi patladıktan sonra göbek kordonunun bir kısmının rahim ağzından sarkması olası bir durumdur. Bu durum, bebek için son derece sıkıntılı durumlara yol açabilir. Örneğin; bebeğin oksijen alımı engellenebilir. Ayrıca kordon dolanması da yine bebeğin oksijensiz kalmasına neden olabileceği için normal doğum denense de, bebeğin kalp atışları dikkate alınarak sezaryene gidilebilir.
  • Bebek Anne Karnında İlk Kakasını Yapmışsa: Özellikle anne adayının son adet tarihine göre belirlenen tahmini doğum gününü geçen bebeklerde görülen ilk kakanın (mekonyum) amniyon sıvısı içine yapılması da sezaryen nedeni olabilir. Bu konuda bazı doktorlar, amniyon sıvısının renginin çok koyu olması durumunda bebeğe zarar verebileceğini ileri sürerlerken, bazıları da risk alamamak için direkt sezaryen ile doğumu gerçekleştirirler.
  • Sezaryen Geçmişi Varsa: Her ne kadar, günümüzde SSDV yani Sezaryen Sonrası Vajinal Doğum olayı giderek yaygınlaşsa da, daha önce sezaryen ile doğum yapan anne adaylarının pek çoğu diğer gebeliklerinde de aynı şekilde doğum yaptırılırlar. Yeni gebeliklerinde SSDV’yi denemek isteyen anne adaylarının özellikle facebook ve instagram’daki SSDV gruplarına katılmalarını ve doktor, hastane önerileri ile SSDV geçmişi olan annelerin pozitif doğum hikayelerini okumalarını tavsiye ederim.

Bazı makalelerimde de bahsettiğim gibi, bence gebelik esnasında anne adayının doktoruna güvenmesi son derece önemli bir konu. Eğer anne adayı doktoruna güvenemezse, doğum süreci ve sonrası ciddi sıkıntılar çıkabilir. Bu noktada doktorların biraz açıklayıcı konuşmaları ile anne adayının abartmadan kafasındaki soru işaretlerine yanıt araması gerekli olduğunu düşünüyorum. Mesela, doktor anne adayına yeterli ve tatmin edici açıklamalar yapmadan direkt sezaryen derse, bu o durum, kadın için içinden çıkılamayacak bir hal alabilir….

Bu konu açıkçası biraz da vicdani bir mesele…

Özellikle hiç doğum tecrübesi olmamış bir gebenin neler hissettiğini anlamaya çalışan, bebeğin doğal yollarla dünyaya gelmesini önemseyip, destekleyen doktorların sayısının artması umuduyla.

Sağlıkla kalın…

 

Kaynaklar:

Mayo Clinic – Sağlıklı Gebelik Rehberi

Kimler Neler Demiş?

İlk Yorum Hakkı Senin!

Bildir
avatar
wpDiscuz