beybigo

Yaygın Çocukluk Alışkanlıkları

Yararlanılan Kaynaklar:

Hiç unutmuyorum, biz çocukken benden 5 yaş küçük yeğenim Betül’ün uzunca bir süre elinden hiç düşürmediği mavi bir tülbenti vardı. Onu elinden hiç bırakmaz, nereye gitse beraberinde götürürdü…

Oğlumun yaklaşık son bir aydır hiç tanımadığı, fakat onunla bir şekilde iletişime geçmiş kişiler karşısında bir elinin dört parmağını birden ağzına alması ya da üzerindeki kazağının kollarını dişleriyle çekiştirmesi getirdi esasında Betül’ü aklıma.

Bu makalemde oğlumun neden böyle yaptığını merak ettiğim için yaptığım araştırmalar sonucunda dünya genelinde tüm çocukların yaptığı yaygın alışkanlıkları okuyacaksınız.

Yaygın Çocukluk Alışkanlıkları

Ebeveynleri, çocukları ve onların psikolojileri hakkında endişelendiren pek çok alışkanlık mevcut. Bu alışkanlıklar henüz bebeklik çağlarından başlayıp 6-7 yaşlarına kadar devam edebiliyor. En yaygın çocukluk alışkanlıkları ise sırası ile şöyle;

  • Baş parmak emme (çoğunlukla baş parmak)
  • Tırnak kemirme
  • Saç döndürme
  • Burun karıştırma
  • Vücudu ileri geri sallama
  • Başı sert bir zemine vurma
  • Soluk tutma nöbetleri

Öncelikle çocuklar bu alışkanlıkları genelde hayatlarının belli bir döneminde yapıyor ve zamanla kendi kendine yapmayı bırakıyorlar. Bu yüzden  anne baba olarak aslında pek de kaygılanmamız gerektiğini belirtmeliyim.

Çoğu zaman farkında olmadan, sürekli tekrar edilen davranışlar alışkanlık olarak tanımlanır. Çocukların yukarıda sıralanan alışkanlıkları yapmalarının en temel nedenleri ise şu şekilde sıralanabilir:

  1. Bir şeye kızdığında
  2. Hayal kırıklığına uğradığında
  3. Sıkıldığında
  4. Kendini rahatlatmak istediğinde

Baş Parmak Emmek

Aslında baş parmak emmek çocuğun en eski alışkanlıklarından. Başlangıç tarihi taa anne karnındaki zamanlarına kadar gidiyor. Anne karnında iken emme refleksini geliştirip, doğar doğmaz annesinin memesini bulmasını ve lopur lopur emmesini sağlayan bu alışkanlık, çocuklarda 4 yaşından sonra kendiliğinden kayboluyor. Benim oğlan gibi bazı çocuklar baş parmaklarıyla yetinmeyip elindeki tüm parmaklarını ağzına götürerek aslında bir bakıma sakinleşmek ve rahatlamak istiyorlar.

Ancak çocuk 4-5 yaşlarında hala bu alışkanlığı yapmaya devam ediyorsa, bu bir sağlık sorununun nedeni olabilir. Çocuğun ağız ve diş sağlığı ile ilgili sorunların olabileceği ihtimalini düşündüren bu alışkanlık, hem bir çocuk diş doktoru ile hemde pedagog eşliğinde çözülebilir. Bu alışkanlık devam ettiği sürece çocuğun ön dişlerinin dışa doğru uzamasına neden olabileceği gibi, ağızda ve parmaklarda enfeksiyona da yol açabilir.

Bu alışkanlık altı yaşından uzun sürmedikçe dişlerdeki bozulma kalıcı değildir. Ayrıca ilerleyen yaşlarda müdahale edilmezse çocuğun tırnak yapısı bozulabilir.

Tırnak Kemirme

En yaygın görülen çocukluk alışkanlıklarından biri olan tırnak kemirme (yeme ya da kırma) çocukların ve gençlerin %30’u ile % 60’ında görülmektedir. Çocuklarda genelde 3-6 yaş aralığında görülen tırnak kemirme alışkanlığı, çocuğun kendini baskı, kaygı ve stres altında hissettiği ve rahatlamak istemesi anlamını taşır. Tamamen bilinç dışı bir şekilde yapılan bu alışkanlık, erkeklerde kızlara göre daha fazla görülür ve ilerleyen yaşlarda da devam edebilir.

Saç Döndürme

Çoğunlukla kız çocuklarında görülen bu alışkanlık, yine çocuğun baskı altında hissettiği anlamını taşıyor olabilir. Çocuk kimi zaman saçını döndürerek oynarken, kimi zamanda üzerinde bulunan kıyafetten sarkan ipi de aynı şekilde döndürebilir. Bu alışkanlığı edinen çocuğun ebeveynleri çocuğun rahatlamasını sağlamalı, konuşma döneminde ise ona ne hissettiği sorulmalıdır.

Saç döndürme, kaygı, depresyon ve obsesif kompulsif bozukluk belirtisi olabilir.

Burun Karıştırma

Genelde çocukluk döneminde başlayan burun karıştırma alışkanlığı, yetişkinlik dönemlerinde de devam eder. ABD’ de 1995 yılında yetişkinleri kapsayan bir araştırmada, araştırmaya dahil olan katılımcıların %91’i düzenli olarak burunlarını karıştırdığını itiraf etmiştir 🙂 Burun karıştırmanın altında yatan nedenler tam olarak net olmasa da, 2-3 yaş aralığındaki çocukların burnu tanıma amaçlı ya da can sıkıntısından dolayı bir şeyle meşgul olma ihtiyacıyla yaptıkları düşünülmektedir.

Vücudu İleri Geri Sallama/Başı Vurma

Bu alışkanlıklar, yaşını doldurmamış bebeklerde genelde uykuya dalacakları ya da uykudan uyandıklarında görülürken, 2-4 yaş aralığındaki çocuklarda hayal kırıklığı yaşadığını ya da bir sıkıntısı olduğunu gösterir. 4 yaşından sonra kendiliğinden geçmezse mutlaka uzman desteği alınmalıdır.

Soluk Tutma Nöbetleri

Bu alışkanlığı yapanların sayısı diğerlerine göre daha azdır. Esas olarak çocuğun, bir acı hissetmesi ve hayal kırıklığı sonucu üzüntüsünü belli etme amacıyla 20-30 saniye kadar nefesini tutmasıdır. Bazı çocuklar daha uzun süre nefesini tutar ve sonunda bayılabilir. Bayılma ile birlikte kendiliğinden nefes alıp vermeye başlar. Korkulacak bir durum yoktur ve bu alışkanlık 4 yaşından sonra kendiliğinden geçer. Eğer 4 yaşından sonra da devam ederse bir uzman gidilmelidir.

Alışkanlık Tedavileri Nasıl Olur?

Uzmanlar alışkanlıklara neden olan durumlardan her zaman emin olamazlar. Ancak, söz konusu alışkanlık, çocuğa olumlu bir etkisi olan öğrenilmiş davranış olarak da tanımlanabilir.  Yani bu edinilmiş alışkanlık bazen canı sıkılan bir çocuğu eğlendirirken, bazen de baskı altında kalan bir çocuğu rahatlatmaya yarayabilir. Erken dönemde çoğu zaman kendi kendine geçen alışkanlıklar ilerleyen dönemlerde geçmezse çocukların spor, müzik gibi faaliyetlere yönlendirilmesi tavsiye edilir.

Çocuk ya da bebek gerginse, sakin bir müzik ya da annesinin sesinden bir masal eşliğinde uyuması sağlanabilir.  Çocuk ile tekrarladığı alışkanlık hakkında sakince konuşulup, bunun sağlıklı ya da hoş olmadığı uygun bir biçimde çocuğa söylenmelidir. Ayrıca çocuğun kendini fark etmesi sağlanmalı ve kendini kontrol etmesi konusunda övgü dolu sözler ile destek olunmalıdır. Çocuğun alışkanlığını bırakması konusunda farkındalık sağlandıktan sonra abartıya kaçmadan ödüllendirme yapılabilir.

Bunun yanında tırnak yeme/kemirme alışkanlığının genetik olabileceği hakkında çalışmalar vardır. Bu durumda bir uzman desteği ile sorunun üzerine gidilmesi faydalı olur.

Umarım oğlumun alışkanlığı çok uzun sürmez :/

Sağlıklı ve sevgi dolu günler 🙂

 

 

 

Kimler Neler Demiş?

İlk Yorum Hakkı Senin!

Bildir
avatar
wpDiscuz