Ay Ay Bebek Gelişimi | 1. Ay

“Hamilelik ve doğum birer maceradır.” desem çok da yanlış olmaz herhalde. Çünkü hamile kalma isteği ya da tam tersi (istenmeyen hamilelik), hamile kalıp kalmadığını öğrenmek için yaptığın testler, testin sonucu ve sonra hamilelik… Sonra 9 ay boyunca ruhsal ve bedensel olarak her günün bir öncekinden ve sonrakinden farklı geçmesi ve hiç bir kimseninki ile aynı olmayan bir doğum…

Ancak, “asıl macera doğum sonrasında!” dediğinizi duyar gibiyim 🙂 Bir çiftin, bebekleri dünyaya geldiği andan itibaren, şahsi ve evlilik hayatlarında ciddi değişimler yaşanıyor, bu kesinlikle yadsınamaz bir gerçek. Henüz bebeğim olmadan önce bir büyüğüm: “Bebek sahibi olmadan önce iyi düşün! Bunun ömür boyu sürecek bir sorumluğun altına girmek olduğunu unutma!” demişti.

Evet, bebek sahibi olmak çok ciddi bir sorumluluk, ancak bir o kadar da eşsiz bir duygu. Bebeğin rahminize düşmesi, an be an orada büyümesi, doğması, sizin bedeninizden beslenmesi ve sizin sesinizle sakinleşmesi… Tarifsiz mutluluklar…

İsteyen ve bu sorumluluğa canı yürekten gönüllü olan tüm kadınların bu duyguyu yaşaması dileğiyle birlikte, yazı dizisi şeklinde yayınlayacağım ay ay bebek gelişimi makalelerimde doğumla birlikte bir yaşına gelene kadar her ay bebekte meydana gelen bedensel, zihinsel ve duyusal değişimleri aktaracağım sizlere.

Keyifli okumalar.

 

Yenidoğan Bebeğin İlk Bir Ay İçinde Büyümesi ve Görünüşü

yenidoğan muayeneleri

Yenidoğan bebeğin ilk bir yıllık rutin doktor muayeneleri

Yeni doğmuş bir bebeğin doğar doğmaz boyu ve kilosu ölçülür ve bu kayıtlara geçer. Daha sonra hastaneden ayrılırken bir kez daha tartılır ki, bu kilo genelde doğum kilosundan biraz daha az çıkar. Bunun nedeni, bebeğin doğarken vücudunda var olan fazla sıvının atılmasıdır. Ancak bu korkulacak bir durum değildir. Çünkü sağlıklı doğan bir bebek 10-15 gün arasında sür’atle kilo alarak doğum kilosuna tekrar kavuşur. Birinci ayın sonunda boyu 4-5 cm kadar uzarken, kilosu da 4-5 kg aralığındadır.

Yenidoğan Bebeğin Başı

Yenidoğan bir bebeğin başı onun sağlığı hakkında ip uçları verirken, dışarıdan pek belli olmasa da bazı gizli özelliklere sahiptir. Örneğin, kafatası kemikleri birbirine kaynamamıştır ve başının üst kısmında büyükçe bir boşluk vardır. Kafatası kemiklerinin kaynamamasının nedeni, normal doğum esnasında doğum kanalından geçerken kemikler üst üste gelerek, geçiş kolaylaşır. Bir bebeğin doğumu esnasında en zor çıkan bölgesi kafasıdır.

Başındaki bıngıldak olarak adlandırılan büyük boşluk ise, yine doğum esnasında çok önemli bir görev üstlenir ve çıkışı kolaylaştırır, bunun yanında bebeğin alnı ve yan kafa kemiklerinin birleşim yerinde bulunan bu boşluk, bebeğin ilk aylarında çok hızlı büyüyen beyninin genişlemesine olanak sağlamak için vardır.

Yeni doğmuş bir bebeğin baş çapı ortalama 35 cm’dir. Birinci ayın sonunda yaklaşık 38 cm olması beklenir.

Göbek Kordonu

Anne (annedeki plasenta) ve bebek arasındaki temel bağlantıyı sağlayan göbek kordonu, bebek doğduktan bir müddet sonra kesilir ve bebeğin göbeğinde kalan kısmına bir mandal bağlanır. Bu kısım yaklaşık 2-3 hafta içinde kuruyarak düşer. Başta sarımtrak ve yeşilimsi olan göbek bağı, günler geçtikçe kuruyarak kahverengine döner. Bebeğin temizliği esnasında göbek kordonunun korunması çok önemlidir. Yeni annelerin bebeklerinin bezini bağlarken mandallı göbek bağı kısmını bezin içine almamaları gerekir.

Yenidoğan Bebeğin Cildi

Küçük ve su dolu anne rahminden dış dünyaya gelen yenidoğan bebeğin cildi genellikle pembe, bazen mor ve buruşuk olur. Ayrıca doğar doğmaz üzerinde verniks adı verilen bir yağ tabakası bulunur. Bunun yanında ensesinde, göz kapaklarında, iki gözünün arasında pembemsi lekeler ile ufak sivilce ve milia adı verilen zararsız lekeler ile karşılaşmanız da olasıdır. Bunlar günler geçtikçe kendiliğinden geçecek zararsız lekelerdir. Ancak bazen bebekte ömür boyu kalıcı olan doğum lekeleri de görülebilir.

Saçlar

Yapılan bilimsel bir araştırmaya göre saçları çıkarken annesine mide yanması yaşatan bebek, doğduktan sonraki bir kaç hafta içinde saçlarını kaybedebilir. Ancak bu hiç de korkulacak bir durum değildir. İlerleyen haftalarda doğum saçlarının yerine yeni saçları gelmeye başlar. Ayrıca bebeğin yatırıldığı pozisyona göre başının yere temas eden bölgesindeki saçların dökülmesi de çok normal bir durumdur.

Ayrıca bebeğiniz vücudunun çeşitli bölgelerinde, örneğin sırtında, omuzlarında, şakaklarında ve alnında tüyler ile doğarsa da korkmayın. Bu tüyler lanugo olarak adlandırılır. Genelde anne karnında iken dökülen bu tüyler prematüre bebeklerde daha sık görülür. Doğumdan sonraki bir kaç ay içinde kendiliğinden dökülürler.

Genital Bölge ve Göğüsler

Doğumdan hemen önce annenin hormonlarına maruz kalan bebeklerin göğüslerinde şişlikler görülebilir. Ayrıca kız bebeklerin genital gölgeleri şiş olabilir. Bunun yanında yine annenin hormonları nedeniyle kız bebeklerden yaşamlarının ilk günlerinde kanlı vajinal akıntı gelmesi normaldir. Genital bölgedeki şişlik genelde 2-4 hafta arasında azalarak kaybolur.

Erkek bebeklerde ise testislerden birinin etrafında hidrosel olarak adlandırılan sıvı toplanması görülebilir. Bu durum 2 ay içinde kendiliğinden geçer. Eğer geçmezse bebek çocuk doktoruna götürülmelidir.

Yenidoğan bebeklerde sarılık: Sağlıklı olarak özellikle 38. haftasından önce doğmuş bebekler ile birlikte anne sütü alan bebeklerde yaygın olarak görülen yenidoğan sarılığının asıl nedeni; tam gelişememiş karaciğerin, alyuvarların parçalanmasından sonra meydana gelen sarı renkli bir pigment olan bilirubinin kandan atamamasıdır. Hafif olarak atlatılan sarılık genelde zararsızdır. Ancak sarılık birkaç hafta içinde geçmez ve bebekteki renk değişiminde artış gözlemlenirse vakit kaybetmeden doktora gidilmelidir.

Ayaklar ve Bacaklar

Anne karnındaki o sıkışık alanda iki büklüm yaşayan bebek dünyaya geldiğinde bacakları genelde çarpık ya da bükülmüş haldedir. Bu durum çoğunlukla normaldir. Bebek doğar doğmaz yapılan muayenede kontrol edilen bacak, ayak ve kalçalar bebekler emekleme çağına gelince normal şekillerini kazanmış olur.

Özellikle yenidoğan kız bebeklerde çok sık rastlanan kalça çıkıklığı kontrolü ilk 3 ay içinde yaptırılmalıdır.

Yenidoğan bebeklerde ilk altı ay oldukça farklı bedensel hareketler gözlemlenir. Bebek refleksleri olarak bir başlık altında toplanan davranışları buradan okuyabilirsiniz.

Yenidoğan Bebeğin Zihinsel Gelişimi

Bir bebeğin zihinsel gelişimi ta anne karnında başlar. Doğduktan sonra ise akıl almaz bir şekilde devam eder. Öyle ki bebeğin beyni, dakikada 250.000 yeni beyin hücresi yani nöron üretmektedir. Bebek, yeni şeyler öğrendikçe beyin hücreleri birbiri arasında snaps adı verilen bağlantıları yapmaya başlar. Bu bağlantılar aynı zamanda yenidoğan bebeğin insanlar ve çevre ile iletişiminin de temelini oluşturmaktadır.

Bebeğin zihinsel gelişimi bulunduğu ortam ve kişiler tarafından daha ilk aydan itibaren desteklenmelidir. Örneğin, onunla konuşmak, gözlerinin içine bakmak, ona kitap okumak, ona ilgi göstermek ve sevgi ile yaklaşmak zihinsel gelişimine oldukça faydalıdır.

Yenidoğan bebekler duygu ve temel ihtiyaçlarını çoğunlukla ağlayarak ifade ederler. Bu kendini ifade etme özelliği fıtrattandır demek çok da yanlış olmaz. Henüz konuşamayan bebek karnı acıktığında, altı kirlendiğinde, uykusu geldiğinde ve gazı olduğunda bu şikayetlerini ağlayarak ifade etse de, zihinsel olarak gelişmeye devam eden bebek ilerleyen aylarda kendini ifade etmenin başka yollarını da bulmaya başlayacak, ve en sonunda konuşarak derdini ve duygularını ifade edecektir.

Yenidoğan Bebeğin Duyusal Gelişimi

Bebeklerin beş duyu organlarının tamamı gebeliğin ilk haftalarından itibaren oluşmaya ve gelişmeye başlar. Doğduklarında ise çoğunlukla hepsi sağlam ve eksiksizdir. Yenidoğan bebek beş duyu organı ile hem çevresini tanır ve anlamlandırır, hemde etrafındaki insanlar ile iletişime geçer.

Bebeğin 5 Duyu Organı:

  1. Görme: Yenidoğan bebekler uzağı çok net göremezler. Hafif miyop olan bebekler kendilerinden ancak 20-30 cm ilerisini net olarak görebilir. Bu en güzel emme-emzirme anında anlam kazanır. Bebek annesini o esnada net görür ve annesini tanımaya başlar. Ayrıca ilk parlak ışığa aşırı duyarlı olan bebeklerin görme yetenekleri ilk bir ay içinde sür’atle gelişir.
  2. İşitme: Yenidoğan bebeklerin işitme duyuları da tam olarak gelişmemiştir. Bebek doğduktan sonra bebeğe işitme testi yapılır. Bazı bebekler ileride iyi duyacak olmalarına rağmen bu testi geçemezler. Bunun nedeni işitme duyusunun ve kulak yapısının tam gelişmemiş olmasıdır. Ancak bebek anne karnında iken duyduğu seslere aşinadır. Özellikle annesinin sesini tanır. Bebeklerin işitme duyusu bir ay içinde çok hızlı bir şekilde gelişir.
  3. Koku: Yenidoğan bebeklerin koku alma duyuları tam olarak gelişmiştir. Bu nedenle annelerinin ve anne sütünün kokusunu çok iyi bir şekilde alarak, diğerlerinden ayırt edebilir. Ayrıca, bebekler vanilya, muz ve şekerimsi kokulardan hoşlanırken, sirke ve alkol kokularını sevmezler.
  4. Tat alma: Yenidoğan bebeklerin dillerindeki tat tomurcukları yetişkin bireylerinkinden daha fazladır. Bu nedenle anne sütü ya da mama konusunda bebekler aşırı seçici olabilirler.
  5. Dokunma: Yenidoğan bebeklerin dokunma duyuları da tam olarak gelişmiştir. Anne teni gibi sıcak ve yumuşak bir yerde son derece huzur bulurlar.

Yenidoğan bebekler ilk bir ayda:

  • Onunla sohbet edilmesinden,
  • Hafif müzik dinlemekten,
  • Anne ya da babasının kitap okumasından,
  • Renkli resimleri izlemekten hoşlanırlar 🙂

 

Ay Ay Bebek Gelişimi | 1. Ay Makalesi İçin Yararlanılan Kaynak:

Mayo Clinic Bebeğinizin İlk Yılı Rehberi

Kimler Neler Demiş?

İlk Yorum Hakkı Senin!

avatar
  Subscribe  
Bildir