Bebeklerde Göz Çapaklanması | Nedenleri ve Tedavisi

Bebeklerde Göz Çapaklanması Neden Olur?

Bütün bebekler dünyaya geldiklerinde kısıtlı görme yetisine sahiptir. Zaman ilerledikçe görme duyuları hızla gelişirken, bazen anne-babayı tedirgin eden, beklenmedik göz hastalıkları ile karşılaşılabilir. Bunlardan en sık karşılaşılanı bebeklerde göz çapaklanması durumudur. Bebeğin doğduğu ilk günlerde gözde çapaklanma meydana geliyorsa, bunun en temel nedeni bebeğin doğarken, doğum kanalından aldığı bir enfeksiyon olabilir.

Ancak çapaklanma ilerleyen haftalarda görülmeye başlamışsa bunun daha farklı nedenleri vardır. Özellikle yenidoğanların %20-25’inde rastlanan bebeklerde göz çapaklanması probleminin en yaygın nedeni göz yaşı kanallarının tıkalı olmasıdır. Bunun haricinde bakteriyel ve viral enfeksiyonlarda bebeklerde göz çapaklanamsına neden olmaktadır.

Göz Yaşı Kanalı Tıkanıklığı

Bebeklerde göz çapaklanması nedeni olan göz yaşı kanallarının tıkalı olması durumu bazen tek gözde görülürken, bazen de iki gözde birden görülebilir.  Özellikle doğumdan 2 hafta sonra kaşların altında bulanan lakrimal bezden salgılanan ilk gerçek göz yaşı oluşur, göz yaşları akmaya başladıktan sonra, göz kapaklarının kenarlarında bulunan (bir tane altta, bir tane üstte olmak üzere iki delik sayesinde) küçük kanallardan burna doğru akar.

Bebeklerde göz çapaklanması

Bebeklerde göz çapaklanması

Eğer göz yaşının burna akmasından sorumlu olan bu kanalları örten zar, doğumdan sonra kendiliğinden hiç açılmamış, ya da sadece bir kısmı açılmışsa göz yaşları göz içinde birikir. Kanaldan burna inemeyen göz yaşları gözün içinde enfeksiyona açık bir zemin oluşturur. Bunun sonunda da bebeğin gözlerinde sarımsı ya da beyaz akıntı meydana gelir. Özellikle uyku sonrası bu akıntılar kabuklaşabilir ve bebeğin gözünü açamayacağı şekilde göz kapaklarını birbirine yapıştırabilir.

Göz yaşı kanalı tıkanıklığı bebeklerde huzursuzluğa, gözde sulanmaya ve kaşıntıya da neden olabilir.

Bebeklerde Göz Çapaklanması Nasıl Geçer?

Bebeğin gözünden çapağı temizlemek için kanatılmış soğutulmuş su ile, tek kullanımlık pamuk ıslatılır ve gözün içinden dışına doğru (burun kenarından şakaklara doğru) olacak şekilde temizleme işlemi yapılır. Her silme işlemi için yeni bir pamuk kullanılmalıdır. 

Bebeklerde göz çapaklanması meydana geldiğinde vakit kaybetmeden bir doktora gidilmelidir. Doktorunuz yapacağı muayene sonunda bu çapaklanmanın bir enfeksiyondan mı, yoksa göz kanalı tıkanıklığından mı olduğunu belirler ve buna göre farklı tedavi yöntemleri izler. Eğer enfeksiyondan kaynaklanıyorsa bebeğin yaşına uygun antibiyotik damla ve merhem tedavisi uygular ve bebeği takip eder.

Tedavi esnasında kullanılan antibiyotik kullanımı sonucunda çapaklanama geçer, fakat ilaç kullanımı kesildiğinde çapaklanma yeniden başlarsa, bu kez büyük bir olasılıkla göz yaşı kanalı tıkanıklığı söz konusudur ve ona uygun tedavi yöntemleri izlenir. (Bazı göz damlalarının (aminoglikozid içeren) 7-10 günden fazla kullanılması bebeğin kulaklarına zarar verebilir.* )

Bu tedavi yöntemlerinin başında aileye öğretilecek masaj teknikleri ve hijyen konuları gelir. Bunun yanında yine bebeklere uygun antibiyotik damla ve merhem kullanılır. Doktorun belirleyeceği kontrolleri de aksatmamak çok önemlidir. Bu tedavi şekilleri ile tıkalı göz yaşı kanalları genelde ilk altı ay ve  bir yıl arasında kendiliğinden açılır. Ancak bunlara rağmen bir yılın sonunda tıkalı kanal ya da kanallar açılmazsa cerrahi operasyon ile göz yaşı kanalı açma işlemi uygulanır.

Sondalama (probing) ismi verilen cerrahi müdahale bebeğe genel anestezi uygulandıktan sonra yaklaşık 5-10 dakika süren, özel bir sistemle bebeğin tıkalı göz yaşı kanallarının temizlenerek açılmasını sağlayan kesisiz, dikişsiz bir cerrahi operasyondur. Operasyon genellikle başarılı olsa da zaman zaman tıkanıklık açılmayabilir. Bu durumda sondalama işlemi 3 kez tekrar edilebilir. 3 operasyon sonunda hala başarılı olunamamışsa (%5 sıklıkta görülebilir) açık bir göz yaşı kanalı ameliyatı yapılır.

Tıkalı Göz Yaşı Kanalını Açmak İçin Yapılacak Masaj Nasıldır?

Bebeklerde göz çapaklanması nedeni olan göz yaşı tıkanıklığını açmak için ellerinizi temizledikten sonra, işaret parmağınızın ucunu göz ile burun arasında kalan, göz kapağının birleşimi olan noktaya koyun. Ardından hafifçe bastırarak burnun ucuna doğru parmağınızı sürükleyin. Bu işlemi günde 30-40 kez tekrar ederek tıkalı olan kanalın açılması sağlanabilir. Bu işlem bebek bir yaşına gelen kadar uygulanabilir.

Masajı yaparken bebeğinizin canını yakacağınızdan korkabilirsiniz, ancak çok bastırmadan bu işlemi yaptığınızda bebeğinizin sağlığına kavuşmasını sağlayabilirsiniz. Eğer bebeğiniz durmuyor, başını sağa sola çeviriyorsa emzirirken yapmak daha etkili olabilir.

Anne Sütü, Bebeklerde Göz Çapaklanması Tedavisinde Kullanılır Mı?

Halk arasında anne sütünün bebeğin çapaklanan gözüne sıkılması halinde çapaklanmanın geçtiğine dair söylemler mevcuttur. Ancak anne sütü ile bebeğin gözünü temizlemek çoğu zaman doğru değildir. Bunun nedeni, eğer gözde bir enfeksiyon varsa ve çapaklanamanın esas nedeni bu ise, anne sütü gözün daha kötü olmasına neden olabilir. Eğer çapaklanmanın esas nedeni enfeksiyon değilse uygulanabilir, ancak anne ev ortamında bunu net olarak bilemeyeceğinden dolayı yine de çok dikkatli olmalıdır. Bu uygulamayı yapmadan önce doktora danışmak en doğru olanıdır.

 

Bebeklerde Göz Çapaklanması Makalesi İçin Yararlanılan Kaynaklar:

  • Babycenter
  • http://www.parenting.com/health-guide/eye-irritations
  • http://www.leventakcay.com.tr/index.php/hastaliklar/goz-yasi-yollari-kanal-tikanikligi/
  • UzmanTv
  • * Yenidoğan Bebeğin Gözünde Çapaklanma ve Göz Bakımı – Uzm.Dr. Müjgan Oral (Youtube videosu)

Kimler Neler Demiş?

avatar
  Subscribe  
Bildir