Bit Nasıl Temizlenir ve Nasıl Bulaşır? | Bit Nedir?

Bir sınıfta; bir öğretmen, koca sınıf dolusu çocuk ve 30 cm’lik tahta bir cetvel varsa… 🙂 Gözünüzde canlandı değil mi koskoca mazi? Evet tahmin edebileceğiniz gibi konumuz bit. Bu makalede özellikle annelerin ve öğretmenlerin korkulu rüyası: “Bit nasıl temizlenir, nasıl oluşur ve nasıl bulaşır?” sorularının yanıtlarını bulacaksınız.

Bit Nedir, Nasıl Oluşur?

Bitler insanda baş, kaş, kirpik ve kasıklar başta olmak üzere tüm vücutta yaşayabilen ve insan kanı ile beslenerek hayatta kalabilen parazit canlılardır. İnsanda bulunabilecek bitler üçe ayrılır:
1. Baş biti (Pediculus humanus capitis)
2. Vücut ya da elbise biti (Pediculus humanus corporis)
3. Kasık biti (Pthirus pubis)

Bit, vücut sıcaklığını korumak için kafa derisine yakın durur ve günde bir kaç kez kafa derisine tutunarak kanla beslenir.

Bitler pençeli ayakları sayesinde insan saç teline kolaylıkta tutunabilirlerken, plastik, metal, deri vb. yüzeylerde sıkıca tutunmakta güçlük çekerler.

Bitin yaşam döngüsü 3 evreden oluşmaktadır:

  1. Yumurta (Sirke): Sirkeler bit yumurtalarıdır. Çoğu zaman kepekle karıştırılan sirkeler yetişkin dişi bitler tarafından bırakılır. Yaklaşık 0,8 mm x 0,3 mm boyutunda, kafa derisine bakan tarafı diğer ucuna göre daha oval ve genellikle sarı ya da beyazdırlar. Kafa derisine yakın yerlere bırakılan sirkelerin (ense, kulak arkaları) yumurtadan çıkması yaklaşık 1 hafta kadar sürer (6-9 gün). Canlı yumurtalar genellikle kafa derisinin 6 mm içinde bulunur.
  2. Lavra: Bitin gençlik evresidir. Bu esnada donuk sarı renkte olup yine sirke gibi saç teline bağlı dururlar. Üreyemezler ve bulaşmazlar. Bu evrede olan bir bit lavrası 7 gün sonra olgunlaşarak bite dönünüşür.
  3. Bit: Olgunlaşmış bir baş biti yaklaşık bir susam tanesi kadardır. Her birinde pençe olan toplam 6 bacağı vardır. Grimsi- sarımtrak bir rengi vardır. Kanla beslenir, 30 gün kadar canlı olarak yaşayabilirler ve besinsiz kalırlarsa 1-2 gün içinde ölürler.

Bit Nasıl Bulaşır?

Okurken bile içinizi bir hoş edip, başınızın boynunuzun kaşınmasına neden olan baş bitleri dünya genelinde oldukça yaygın olup, özellikle 3-13 yaş aralığındaki çocuklarda görülür.

Bitin kız çocuklarında görülme oranı erkek çocuklarına göre daha fazladır.
Aileler her ne kadar önlem almaya çalışsalar da baş bitleri insandan insana yakın temas sonucunda çok kolay bir şekilde bulaşabilir. Başına bit bulaşmış bir çocuğun kalabalık grupların arasında bulunması diğer çocuklara da bit bulaşması için yeterlidir.

Bunun yanında kişiden kişiye direkt temas kadar olmasa da toka, tarak, şapka, saç bandı, bobe, baş örtüsü, battaniye, yorgan, yatak ve yastık vb. eşyaların ortak kullanımı da bitin bulaşmasına neden olabilir.

Olgunlaşmış bir bit, yaklaşık 2-3 mm uzunluğundadır ve yumurtalarını saç telinin taban kısmına bırakır. Bitler sürünerek hareket ederler. Pireler gibi zıplayamaz ya da uçamazlar.

Bit nasıl bulaşır? Bit nasıl temizlenir?

Sadece insan başında ve boynunda oluşan bitler kediler, köpekler ve diğer hayvanlardan bulaşmaz. Ayrıca toplumumuzda bitin kirli kişi ya da çocuklardan bulaştığına dair bir ön yargı vardır. Fakat baş bitinin kişisel hijyen ya da çevresel temizlikle ilgisi yoktur.

Bit Nasıl Anlaşılır?

Düzenli bir şekilde kişisel temizliğini sağladığınız çocuğunuza bit bulaştığını düşünmek bile ne kadar can sıkıcı bir durum değil mi? Ancak bit bizim ülkemizde olduğu gibi dünyada da oldukça yaygın bir durum. Dolayısıyla özellikle gününün çoğunu bir topluluk içinde geçiren küçük çocuklarınız varsa bu sizin de başınıza gelebilir ve bu utanılacak bir durum değildir!

Peki bit nasıl anlaşılır?

Bu sorunun cevabı çok da zor değil! Bitin beslenmek için ısırdığı yerler kaşınabilir. Bu nedenle çocuğunuz sürekli olarak başını kaşıyorsa, bu bit ya da sirkenin ilk işareti olabilir. Ayrıca:

  1. Başında sürekli bir şeyin gezindiği ya da başının gıdıklandığını söylüyorsa,
  2. Baş bitleri karanlıkta daha aktiftirler. Bu nedenle çocuğunuz gece kaşıntıdan dolayı uyku güçlüğü çekiyorsa ya da sinirleniyorsa,
  3. Özellikle kulaklarının arkaları, ensesi ya da başının ön kısmında beyaz kepeğe benzer şeylere rastlamışsanız, muhtemelen bit bulaşmış demektir.

Kimler Risk Altında, Bit Kimlere Gelir?

Yukarıda da ifade edildiği gibi bit en çok 3-13 yaş arasındaki çocuklarda görülür. Bunun esas nedeni çocukların bir arada oynamalarıdır. Bunun yanında bit:

  1. Bit bulaşmış çocuğun aile bireylerine,
  2. İçinde girmek durumda olduğu topluluklardaki çocuk ya da kişilere,
  3. Bakıcılarına bulaşabilir.

Bit Nasıl Temizlenir, Bit Tedavisi Nasıldır?

Bir şekilde doğrudan ya da dolaylık olarak bite maruz kalan kişilerin cevabını en çok merak ettiği sorudur; “Bit nasıl temizlenir?” sorusu. Biti fark eder etmez bu sorunun cevabını bulup bir an önce bu parazit kabusundan kurtulmak ister insan elbette!

Bit nasıl temizlenir?

Neler Yapılabilir?

  1. İlk olarak çocukların ya da kişilerin ortak kullandıkları alanların temiz olması, düzenli periyotlara halinde hijyenik ürünlerle temizlenmesi son derece önemlidir. Örneğin; çocukların oynadığı odadaki koltuğun üzerine bitli ya da sirkeli bir saç telinin düşmesi 1-2 gün boyunca diğer çocuklara bulaşma riski taşır. Bu saç telinin bulunduğu yere başını koyan bir çocuğa bit bulaşması kuvvetle muhtemeldir.
  2. Topluluklara katılan kişilerin kişisel bakımlarına ve temizliklerine dikkat etmesi de son derece önemlidir. Bu sayede bit var olsa bile erken tespit edilip yayılmasının önüne geçilebilir.
  3. Çocukların bakımı sağlayan kişilerin ve öğretmenlerin düzenli kontroller yapması gerekir.
  4. Çocuğun başını bit istila etmişse doktora gidilebilir. Doktor yapacağı muayene sonunda reçeteli ya da reçetesiz ilaç/şampuan/sprey verebilir.
    bit tarağı, bit nasıl temizlenir, bit nasıl olur, bit nasıl bulaşır

    Bit nasıl temizlenir? Bit tarağı bit temizleme de oldukça etkilidir.

  5. Evde bit nasıl temizlenir derseniz bunun en etkili iki yolu var: Birincisi eczaneye gidip etkili bir bit şampuanı almak ikincisi ise bit tarağı kullanmak. Bit şampuanları çoğunlukla ilk kullanımda etkisini gösterip, kısa sürede bitlerden arınmayı sağlar. Bazı bit şampuanları 24 saat arayla 2 kez kullanılırken bazıları da 7 gün arayla kullanılmalıdır. Bit şampuanı aldığınız zaman kullanma talimatlarına mutlaka uyarak kullanınız.
  6. Bit şampuanını uygularken ve daha sonra saçlar düzenli olarak bit tarağı ile taranmalı ve bit ve sirkeler dikkatle temizlenmelidir.
  7. Tedaviyi uyguladıktan 8-12 saat sonra hala canlı bit ya da sirke bulursanız saçları bit tarağı ile sık sık taramaya devam edin.
  8. Taramaya 2 hafta boyunca 2-3 günde bir devam edin.
  9. Eğer bit şampuanı işe yaramazsa doktora gidin!
  10. Saçında bit olan çocukların kıyafetleri belli aralıklarla temiz olanlarla değiştirilmeli ve çıkan kıyafetler en az 60 derece programlarda yıkanmalıdır. Çünkü bitler 53.5°C ve üzeri sıcaklıkta ölürler. Makinaya atılamayan kıyafetler iki hafta süreyle kuru temizleme yapılabilir ya da ağzı sıkıca bağlanarak bir poşetin içinde bir müddet tutulabilir.

Bit ilaçsız temizlenebilir mi? Evde bit şampuanı kullanmadan bitlerden kurtulabilir miyim?

Kimyasal kullanmadan bitlerden kurtulmak isteyen kişi sayısı oldukça fazladır. Bu nedenle bit temizliğinde özellikle elma ya da üzün sirkesi ile birlikte limon çok kullanılır ve etkilidirler. Ancak tamamen geçirdiğine dair net bir bilgi yoktur.

Bunun yanında saça zeytin yağı ve mayonez sürerek bitlerden kurtulmaya çalışanlar da vardır. Bunlar bit tarağı ile taranan saçlarda sirke ya da bitin daha kolay bir şekilde gelmesine yardımcı olsa da bitleri yok ettiğine dair kesin bilgi yoktur.

 

Kaynak:

www.cdc.gov

*Görseller alıntıdır.

Kimler Neler Demiş?

avatar
  Subscribe  
Bildir