Fetal Alkol Sendromu Nedir?

Fetal alkol sendromu; hamileliği esnasında alkol tüketen annelerin bebeklerinde görülen ve ciddi sağlık sorunlarına neden olan durumdur. Bebekten bebeğe değişse de genel olarak fetal alkol sendromu beyin hasarlarına ve bedensel gelişim geriliğine neden olur.

Hamileliğin başlangıcından sonuna kadar hiç bir evrede alkol tüketmek doğru değildir. Miktarına bakılmaksızın hamileliğin herhangi bir döneminde alkol alan anneler direkt olarak bebeklerini fetal alkol sendromuna maruz bırakırlar. Örneğin; ilk 3 ay içinde alkol tüketen annelerin bebeklerinin yüzlerinde anormallikler görülebilir. Küçük göz ve burun, ince üst dudak, düz yanak vb.

fetal alkol sendromu

Fetal alkol sendromu olan kişilerde küçük gözler, az açılan göz kapakları, düz yanaklar, ince üst dudak gibi fiziksel farklılıklar gözlemlenir.

Fetal Alkol Sendromu Nedenleri Nelerdir?

Hastalığın adından da anlaşılabileceği gibi esas neden alkol tüketimidir. Bazı alkollü içecekler çok kolay bir şekilde kanla birlikte plasenta üzerinden anne karnındaki bebeğe geçer. Henüz çok küçük ve yeterince gelişmemiş olan bebeğin(fetüs) olgunlaşmamış sistemi, alkolü bir yetişkin gibi işleyemediği için gelen yabancı maddelerden çok fazla etkilenir. Alkol bebeğin hayati organlarına yeterli besin ve oksijenin ulaşmasını engeller. 

Anne adayının henüz hamile olduğunu bilmediği ilk aylarda bebeğin bedeni, beyni ve hayati organları oluşmaya başlar. Bundan dolayı alkol alan annelerin bebekleri ciddi anlamda fetal alkol sendromu riski altındadır.

Özellike planlanan gebelikler için alkol tüketiminin gebelikten en az 3 ay önce bırakılması; hem anne hemde bebek sağlığı açısından son derece önemlidir.

Fetal Alkol Sendromu Belirtileri Nelerdir?

Fetal alkol sendromu belirtileri kişiden kişiye değişir. Bazı kişiler hastalıktan çok fazla etkilenmezken bazıları ise çok daha fazla etkilenerek günlük hayatı sekteye uğratacak kadar fiziksel, zihinsel ve bilişsel engeller taşıyabilirler. Fetal alkol sendromu belirtileri 3 başlık altında toplanabilir.

Anne karnındaki bebeğin alkole maruz kalması; onun doku ve organlarına zarar verirken beyninde hasarın meydana gelmesine neden olur.

1. Fiziksel (Bedensel) Kusurlar

  • Küçük kafa ve beyin büyüklüğü,
  • küçük gözler,
  • düşük göz kapakları
  • küçük burun,
  • düz yanaklar,
  • ince üst dudak,
  • eklemlerde, bacaklarda ve el parmaklarında farklılıklar (serçe parmağın kıvrık olması gibi)
  • anne karnında fiziksel gelişim yavaşlığı,
  • doğum sonrası fiziksel gelişim yavaşlığı (ortalamaya göre boy ve kilo azlığı),
  • kalp ve böbrek sorunları

2. Beyin ve Merkezi Sinir Sistemi Kusurları

  • Odaklanma ve koordinasyon bozuklukları,
  • görme ve işitme problemleri,
  • düşük hafıza,
  • dikkat eksikliği,
  • akıl yürütme ve problem çözme güçlüğü,
  • hızlı ruhsal değişim

3. Sosyal Hayat ve Davranışsal Problemler

  • Okul hayatında zorluk çekmek,
  • kişiler arası iletişimde eksiklik,
  • davranış ve dürtü problemleri,
  • zaman kavramında güçlük çekmek,
  • plan yapmada ve hedefe ulaşmada güçlük yaşamak.

Fetal Alkol Sendromu Tanı Kriterleri Nelerdir?

Bebeğiniz doğduktan sonra kalbinde üfürüm olması ya da daha farklı kalp sorunlarının olması doktorunuza “Fetal Alkol Sendromunu”düşündürebilir. Bunun yanında bebeğiniz:

  • kafası küçükse,
  • büyümesi yavaşsa,
  • koordinasyon güçlüğü yaşıyorsa,
  • yüzünde ve kemiklerinde anormallikler varsa,
  • konuşması gecikmişse,
  • görme ve duyma problemleri yaşıyorsa ve bunların yanında siz bebeğinize hamile iken alkol tüketmişseniz bebeğinize fetal alkol sendromu teşhisi konabilir.

Yukarıdaki belirtilerin bir ya da birkaçı bebeğinizde mevcutsa onu mutlaka bir çocuk doktoruna götürün ve muayene esnasında gebelikte alkol tükettiğinizi belirtmeyi unutmayın! Fetal alkol sendromunda erken tanı ve teşhis çok önemlidir.

Fetal Alkol Sendromu Tedavisi Nasıldır?

Fetal alkol sendromunun kesin bir tedavisi yoktur. Ancak hastalığın erken tanısı çocuğun iyileşmesine yardımcı olur. Hastalık tamamiyle geçirilemesede özel eğitim ve uygulamalar çocuğun hayat kalitesini arttırır. Alacağı eğitim ve desteklerle ilerleyen yaşlarında sosyal hayatın daha içinde olabilir.

Ayrıca fetal alkol sendromuna maruz kalan çocuklar belli düzeni olan bir evde, sevgi dolu bir yuvada büyümelidirler. Oturmuş bir düzeni olan evde basit kurallarla, rutin eylemler yapan çocuk kendini daha rahat hisseder. Ayrıca çok karışık olmayan, basit görevleri başarı ile tamamladığında onu ödüllendirmek gelişimine pozitif katkı sağlar.

Bu çocuklar normal çocuklardan daha hassastırlar. Özellikle şiddete ve kötü davranışlara maruz kaldıklarında ilerleyen yaşamlarda ciddi problemler yaşayabilirler.

Fetal Alkol Sendromu Tedavisinde İlaç Kullanılır mı?

Hayır. Bu hastalığın bir ilacı yoktur. Ancak:

  • Dugusal dalgalanmalarının çok olduğu zamanlarda, üzüntü ve olumsuz düşünceler yoğunlaştığında doktor tavsiyesi ile edinilmiş antidepresanlar,
  • beyinle bağlantılı olarak hiperaktivite, odaklanma sorunları gibi durumlarda ilgili ilaçlar,
  • saldırganlık söz konusu ise yatıştırıcı etkisi olan ilaçlar,
  • kaygı bozukluğuna faydadalı ilaçlar yine doktor gözetimi altında kullanılabilir.

Fetal alkol sendromu yaşayan çocuklar için özel ilgi oldukça önemlidir. Alanında uzman olan terapistler ve onların yönlendirmeleri ile bu çocuklar hayata kazandırılabilir. Ebeveynelerin bu konuda kendilerini geliştirmeleri de oldukça önem taşır.

Kaynaklar:

www.healthline.com

www.mayoclinic.org

Kimler Neler Demiş?

avatar
  Subscribe  
Bildir